به گزارش چارقد به نقل از ماهنامه فرهنگی اجتماعی حاشیه؛ تا قبل از پیروزی جمهوری اسلامی تحصیل دینی خوهران؛ بیشتر به امکانات و انگیزههای شخصی آنان بستگی داشت. مدارس علمیهٔ خواهران به شدت محدود بودند و با عنوان مکتب فعالیت میکردند؛ اما امروزه «مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران» با مسئولیت آموزش حضوری در سراسر ایران و «جامعةالزهرای قم» به صورت حضوری و غیر حضوری از سراسر دنیا؛ پذیرای تحصیل خواهران طلبه میباشد. بسیاری از طلاب خواهر در جایگاه مدیریت و تدریس در حوزههای خواهران؛ مراکز آموزشی و دانشگاهی؛ آموزش و پرورش و همچنین فعالیتهایی در عرصهٔ دین و فرهنگ اصیل اسلامی مانند سخنرانی؛ ارایه مشاوره؛ اداره نشریه؛ پژوهش و تألیف کتاب و مقاله مشغولاند. این گزارش به بررسی وضعیت این دو مرکز مهم پرداخته است.
جامعةالزهرای قم
در سال ۱۳۶۳با حکم حضرت امام خمینی (ره) و به همت هیئت مؤسسان جامعه الزهرای (س) قم با اهداف عمق بخشیدن بیشتر به آموزش؛ گسترش و عجین ساختن تعلیم با تربیت برای معرفی و اشاعهٔ فرهنگ و معارف اسلام با استفاده از روشهای تعلیم و تربیت اسلامی تأسیس شده تا زنانی اندیشمند؛ اسلامشناس؛ صاحب نظر؛ وارسته و اولگو برای دیگر زنان مسلمان در داخل کشور و سایر کشورهای تربیت کند.
عمده فعالیتهای جامعه الزهرا (س) آموزشی-پژوهشی و فرهنگی- تبلیغی است و برای به بارنشاندن اهداف آن؛ هیچ محدودیت سنی؛ قشری و منطقهای ندارد. در پرتو این تنوع؛ هم اکنون بانوانی با درجهٔ دکترا و دارای کرسی تدریس در دانشگاه و نیز بانوان فاقد هرگونه مدرک تحصیلی؛ قمی و غیر قمی؛ شهری و روستایی؛ ایرانی و غیرایرانی؛ به صورت حضوری و غیرحضوری؛ با توجه به موقعیت ویژهٔ خود؛ مشغول تحصیل علوم دینی در جامعهٔ الزهراء (س) هستند.
مهدکودک جامعةالزهرا (س) بنابر گفتههای نماینده یونیسیف در بازدیدی که از این مهد داشت؛ در کشورهای جهان سوم بینظیر است. این مهد میتواند بیش از دو هزار کودک را از شیرخوار تا پیش دبستانی؛ تحت پوشش داشته باشد. همچنین مقطع دبستان؛ راهنمایی؛ دبیرستان و چندی پیش دانشکده؛ واحدهای آموزشی رسمی جامعه الزهرا (س) با موفقیتی چشمگیر؛ در میان مراکز مشابه؛ به تعلیم و تربیت قشرهای مختلف در بیالن خواهران میپردازد.
جامعةالزهرا (س) قم
طلاب جامعةالزهرا (س) تحصیلات خود را در دو دورهٔ عمومی و تکمیلی میگذرانند.
دوره عمومی؛ چهار ساله است و به آن مدرک رسمی سطح دو داده میشود که برابر با مدرک کارشناسی دانشگاهی است و تا کنون افراد بسیاری با این مدرک؛ فارغالتحصیل شدهاند. برنامهٔ دورهٔ تکمیلی نیز در چندین رشته از قبیل فقه و اصول؛ تفسیر و علوم قرآنی؛ فلسفه و کلام؛ تاریخ؛ ادبیات عرب و تعلیم و تربیت تنظیم شده است. به فارغالتحصیلان دورهٔ تکمیلی؛ مدرک رسمی سطح سه داده میشود که برابر با مدرک کارشناسی ارشد دانشگاهی است. از این میان تنها رشته فقه و اصول تا دوره خارج ادامه دارد و افراد واجد شرایط میتوانند تحصیلات خود را تا مرحلهٔ اجتهاد در این رشته ادامه دهند.
مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران
مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران دارای ۳۱۸ مدرسه علمیه خواهران سطح دو و سه در کشور است. گروهی با مدرک دیپلم وارد حوزههای علمیه میشوند و در سطح دو تحصیل میکنند؛ تقریبأ دو برابر واحدهای مقطع کارشناسی دانشگاهها را میگذرانند که این نشان از سطح علمی بالای حوزههای علمیه خواهران دارد. در زمینه برنامههای درسی این مرکز؛ تا کنون ۷۵عنوان کتاب تألیف شده است.
از ابتدای تشکیل حوزههای علمیه علاوه بر برنامههای آموزشی بر پژوهش نیز تاکید میشد؛ به گونهای که روش تحقیق برای بسیاری از واحدهای درسی در نظر گرفته میشود. تا کنون نیز تدوین پایاننامه از مهمترین دغدغههای طلاب به شمار میرود. همه مدارس خواهران؛ معاون پژوهشی داشته و دارند و برنامهریزی در زمینه محتوا و اجرا؛ باعث شده است تا حوزههای علمیه خواهران در بخش پژوهش به نسبت موفقتر از حوزههای برادران باشند.
مرکز مدیریت حوزه علمیه استان خراسان
در تاریخ ۱۳۷۵/۱۲/۱۰ مرکز مدیریت حوزههای علمیه خراسان توسط هیئت مؤسس شورای عالی حوزه علمیهٔ قم با هدف ساماندهی تربیت طلاب خواهر درمدارس علمیه فصل نوینی در ورود بانوان به حوزه علمیه گشود. در حال حاضر؛ مرکز مدیریت استان خراسان به صورت مستقل اداره میشود که مدیریت استانی حوزههای علمیه خواهران کرمانشاه؛ کهگیلویه و بویراحمد؛ سمنان؛ چهارمحال و بختیاری؛ ایلام؛ البرز و آذربایجان غربی نیز راهاندازی شده است.